ขุนทัพฮันนิบาล
เมื่อสมัยสองพันปีก่อน โรมกำลังรุ่งเรืองถึงขีดสุด ... แผ่อาณาจักรไปทั่วประเทศใหญ่น้อยของย่านทะเลเมดิเตอเรเนียน ไปถึงไหนก็กอบโกยเอาสมบัติและบรรดาของมีค่าส่งกลับไปสะสมไว้ที่กรุงโรม นำความเคียดแค้นมาสู่บรรดาประเทศที่ถูกรุกราน
ในบรรดาผู้ถูกรุกรานนั้นมีเมืองคาร์เทชอยู่ด้วย ครั้งนั้นแม่ทัพใหญ่เมืองคาร์เทชมีชื่อว่า นายพลฮามิลคาร์ บาร์คา นายพลฮามิลคาร์มีบุตรหลายคน และคนที่มีท่าจะเดินตามรอยเท้าของตนก็คือ ฮันนิบาล ฮันนิบาลเกิดเมื่อปี ๒๔๗ ก่อนคริสตกาล สมัยเป็นเด็กเคยอธิฐานว่า วันหนึ่งจะต้องนำเพลิงและเกราะเหล็กเข้าไปย่ำยีโรมให้จงได้ ฮันนิบาลมักมีโอกาสติดตามบิดาไปไหนมาไหนเสมอ ได้รักการฝึกฝนให้เป็นนักรบที่แข็งกล้า
เมื่อนายพลฮามิลคาร์ถึงแก่กรรมลง ฮันนิบาลก็ได้รับช่วงตำแหน่งแม่ทัพใหญ่ในเสปญ เขามีอายุเพียง ๒๖ ปีเท่านั้น ครั้งนี้แหละความตั้งใจของเขาจะต้องบรรลุจุดหมาย อีกสามปีต่อมาฮันนิบาลก็นำทัพอันประกอบด้วยทหารเดินเท้า ๕๐,๐๐๐ ทหารม้า ๙,๐๐๐ และช้างศึกอีกมากมายออกเดินจากฝั่งตะวันออกของเสปญ ข้ามเทือกเขาแอลป์เข้าไปจนถึงตอนเหนือของประเทศอิตาลี การเดินทัพครั้งนั้นไม่ได้เป็นไปโดยสะดวกเรียบร้อย เพราะนอกจากจะถูกเจ้าของถิ่นต่าง ๆ ที่ผ่านไปโจมตีเอาแล้ว ธรรมชาติ ความหนาวเย็น ความหิวโหย และความเมื่อยล้าได้กินกำลังทัพไปกว่าครึ่งหนึ่ง
แม้กระนั้นด้วยความสามารถในกลยุทธแบบทหารม้า ฮันนิบาลก็สามารถตีกองทัพของโรมแตกกระเจิงไปถึงสองครั้ง คือที่แม่น้ำเทรเบีย และที่ทะเลสาบทราซีเมเน นำความครั่นคร้ามมาให้แก่ผู้ปกครองกรุงโรมไม่น้อย ทางโรมจึงได้รีบจัดผู้รักษาเมือง โดยมอบอำนาจเด็ดขาดให้แก่ผู้ที่ได้รับเลือก ซึ่งได้แก่นักการเมืองไหวพริบดี คือ ควินตุส ฟาบิอุส แม็กซิมุส ฟาบิอุสใช้นโยบายล่อให้ข้าศึกไล่ พร้อมทั้งถอยร่นมาทางใต้เรื่อย ๆ ได้โอกาสก็กระหน่ำข้าศึกสักครั้งสองครั้งเป็นการตัดกำลัง กระทั่งเข้าฤดูร้อนของปี ๒๑๖ ก่อนคริสตกาล กองทัพโรมันกำลัง ๗๐,๐๐๐ ถึง ๑๐๐,๐๐๐ จึงได้ประดาหน้าเข้าประจันกับทัพของฮันนิบาลที่คันเนทางฝั่งตะวันออกเฉียงใต้ของอิตาลี แม้จะมีกำลังน้อยกว่ามาก ฮันนิบาลก็ใช้ยุทธวิธีที่เฉลียวฉลาดปิดล้อมและสังหารศัตรูได้จำนวนมาก กล่าวกันว่าบรรดานักการเมืองเจ้าขุนมูลนายตลอดจนประชาราษฎรที่สำคัญ ๆ ของโรมถูกฆ่าตายทั้งสิ้นถึง ๖๐.๐๐๐ เพื่อเป็นการประกาศชัยชนะ ฮันนิบาลก็จัดส่งแหวนทองประจำตำแหน่งของบรรดาผู้ที่ถูกฆ่าตายส่งกลับไปยังคาร์เทชเป็นกระบุง
อย่างไรก็ดี ชัยชนะนี้ไม่ก่อผลอันถาวร เป็นเพียงชัยชนะในวงแคบ เพราะฮันนีบาลนั้นเปรียบได้กับคน ๆ เดียวที่จะต่อสู้กับคนทั้งชาติ กองทัพของฮันนิบาลไม่สามารถได้รับกำลังหนุนจากเสปญ ฮัสดรูบาลน้องชายฮันนิบาลที่ยกกำลังมาช่วย ก็ถูกทัพโรมันปะทะไว้และตีแตก ตัวฮัสดรูบาลเองตายในสนามรบ ทหารโรมันทำการตัดศีรษะแล้วเอามาโยนเข้าค่ายของฮันนิบาล
ฮันนิบาลไม่ท้อถอย เขาต่อสู้กับกองทัพโรมันอยู่ถึง ๑๕ ปี จนเมื่อซีปีโอ อาฟริกานุส แม่ทัพโรมันยกทัพอ้อมไปตีคาร์เทช ฮันนิบาลจึงต้องถอยทัพกลับ และไปปราชัยศัตรูที่ซามาในประเทศของตนเอง เมื่อกลับถึงบ้านเกิด ฮันนิบาลได้รับแต่งตั้งให้เป็นหัวหน้าบริหารประเทศ เขาปรับปรุงรัฐบาลของคาร์เทชให้เข้มแข็งขึ้น จัดหาวิธีส่งส่วยอันหนักอึ้งให้แก่โรมโดยไม่ให้ราษฎรต้องเดือดร้อน ตรงกันข้ามกับความพอใจที่ทางโรมควรจะมี ทางโรมกลับสงสัยในความอุดมมั่งคั่งที่คาร์เทชสามารถเสียส่วยอันมากมายได้ ประกอบกับได้ข่าวระแคะระคายว่าฮันนิบาลกำลังเตรียมทัพจะมาย่ำยีโรมอีก จึงส่งคำขาดให้ฮันนิบาลยอมจำนนส่งกำลังมาจับกุมจนฮันนิบาลต้องเตลิดหนีไปยังเอเซีย กระนั้นก็ยังไม่ปลอดภัย เพราะโรมจะเอาตัวฮันนิบาลให้ได้ เพื่อจะหนีให้พ้นศัตรูที่ก่อความรำคาญใจอยู่เสมอ ฮันนิบาลจึงดื่มยาพิษสังหารตนเอง ยาพิษนั้นฮันนิบาลซ่อนไว้ในแหวนของตนเองนานแล้ว จึงถึงแก่กาลอวสานของนักรบที่ชาญฉลาด ผู้กล้าลุกขึ้นต่อต้านอำนาจของโรม ซึ่งกำลังอุดมสมบูรณ์ที่สุด ปีนั้นตกปี ๑๘๓ ก่อนคริสตกาล
จากหนังสือวีรธรรม ฉบับที่ ๑๘๙ วันที่ ๒๒ มกราคม ๒๕๐๔